Çocuğunuz Duyarsız mı? Empatiyi Geliştirmenin 5 Yolu

Çoğu çocuk, masumiyet ve nezaketle karakterize edilir, başkalarının iyi niyetini varsayarlar. Fark edeceksiniz ki çoğu durumda başkalarına empati gösterirler. Eğer bir çocuk başka bir çocuğun ağladığını görse, onlar da ağlamaya başlayabilir, onlara bir parça şeker verebilir veya omzuna hafifçe dokunabilir, hatta çocuk bir yabancı bile olsa.

Empati, bir çocuğun öğrenebileceği bir beceridir; tamamen içgüdüsel olarak gelen bir şey değildir. Bu yüzden, eğer çocuğunuzun duyarsız olduğunu ve başkalarına empati göstermekte zorlandığını fark ederseniz, onlara empati becerisini öğretebilirsiniz. Bu makale, bunu başarmanıza yardımcı olacak bazı ipuçlarını tartışacak, ancak önce empatiyi daha iyi anlamamıza olanak tanıyacak.

Empatinin iki yönü vardır: birincisi, belirli bir durumda başka bir kişinin nasıl hissettiğini hayal etme yeteneğidir ve ikincisi ise o duygulara uygun biçimde yanıt verme yeteneğidir. Bu basit tanımdan, gecikmiş yeteneklere, sınırlı bilişsel becerilere veya zihinsel ya da psikolojik bozukluklara sahip çocukların, başkalarına empati göstermekte zorluk çekeceğini açıkça görebilirsiniz. Ayrıca, yanıt verme yönünün de bu durumlarda çocuğun alacağı tepkilere dönüştüğünü ve bu nedenle çocuğun öğrenmesi gereken bir beceri olduğunu, çünkü davranışın doğuştan gelmediğini anlayabiliriz.

Çocuklar farklı duyguları 4 ila 6 ay arasında anlamaya başlamaktadır ve bu anlayış zamanla gelişir. Duyguları başlangıçta ebeveynlere ve yakın bireylere yönelir. Okul öncesi yaşlarda çocuklar, sosyal ilişkilerini geliştirmeye başlar ve akranlarıyla etkileşime girerek, onların çeşitli duygularını anlamaya başlarlar.

Bu evde başlar. Çocuğunuzu kabul etmek ve duygularını anlamak, onların başkalarının duygularını anlamalarına yardımcı olur. Çocuklar, yaklaşık 7 aydan itibaren ebeveynlerini gözlemlemeye başlar ve onların tepkilerini, sanki kendilerine yönlendirilmiş sinyaller olarak örnek alırlar. Evinize bir misafir geldiğinde, çocuğunuzun bu misafirle nasıl etkileşimde bulunduğunuzu gözlemlediğini fark edeceksiniz; eğer gerginliğinizi hisseder veya rahatsızlık belirtileri görürlerse, misafirin güvenilmez olduğunu öğreneceklerdir. İki yaşına geldiklerinde, çocuklar kendi duygularının başkalarından farklı olduğunu anlamaya başlar.

1-Çocuğunuzla Empati Kurun

Bir çocuğa herhangi bir beceriyi öğretmenin ilk adımı, önce bu beceriyi sizde gözlemlemeleridir. Çocuklar, ebeveynlerinin ve büyük kardeşlerinin davranışlarını taklit eder. Eğer ebeveynler çocuğa sert davranırsa, çocuğun davranışlarının da başkalarına karşı benzer şekilde gelişeceği kesindir.

Çocuğunuzla sokakta yürürken, bir sokak köpeğinin havlamasıyla korkarsa ve ağlamaya veya bağırmaya başlarsa, sizin tepkiniz çok önemlidir. Çocuğa kızar mısınız yoksa sakin olup onları rahatlatmak için mi konuşursunuz? Duruma uygun yanıt, çocuğun duygularını kabul etmek ve basitçe "Sevgilim, bu dost bir köpek ama havlaması yüksek sesli. Korkman doğal. Köpek geçene kadar seni kucaklamamı ister misin?" diye açıklamak olacaktır.

2-Çocuğunuza Başkalarının Duygularına Önem Vermeyi Öğretin

Çocuğunuz başkalarının duygularını göz ardı ettiğinde, onların duyguları hakkında konuşun. Çocuğunuzun başka bir çocukla oynarken sert bir şekilde oyuncağı kaptığını ve diğer çocuğu ağlatarak oynamaya devam ettiğini fark edebilirsiniz. Çocuğunuza oyuncağın alındığında diğer çocuğun nasıl hissettiğini açıklayın ve oyuncağı geri vermeyi ve oyuncak tekrar kullanılabilir olana kadar başka bir şeyle oynamayı önerin. Çocuğunuz, başkalarının duygularının da önemli olduğunu ve kendi isteklerinin ve duygularının her zaman öncelik olmadığını anlamalıdır. Başka bir çocuk oyuncağını alsaydı nasıl hissedeceğini sorun ve bu duyguların başkaları için de geçerli olduğunu açıklayın.

Çocuğunuza başkalarının duygularıyla başa çıkmak için uygun tepkiler önerin. Çocuğunuzu parka götürdüğünüzde ve bir başka çocuk düştüğünde ve yaralandığında çocuğunuzun tepki vermediğini fark ettiğinizde, yaralı çocuğa yardım etmek için bir parça buz almayı ve çocuğunuzu diğer çocuğu kontrol etmeye götürmeyi önerin, her şeyin iyi olacağı konusunda onları rahatlatın.

3-Çocuğunuz İçin Rol Model Olun

Daha önce tartışıldığı gibi, çocuklar ebeveynlerinin davranışlarını taklit eder. Şefkatli bir insan olmak, çocuğunuzun başkalarına empatiyle davranmasını büyük ölçüde etkiler. Özellikle eşlerin yorgunluk veya hastalık dönemlerinde birbirlerine yardım etmeleri, çocuğa ihtiyacı olan diğer kişilerle etkileşimde bulunmanın önemini açık bir mesaj olarak verir.

Çocuğunuzu hasta akrabaları ziyaret etmeye veya kar amacı gütmeyen kuruluşlar veya çocuk barınakları aracılığıyla gönüllü çalışmaya götürün. Gönüllü çalışmak, çocuğun başkalarını anlama ve empati kurmasına, ayrıca kendi nimetlerini takdir etmesine büyük ölçüde yardımcı olan bir etkinliktir.

4-Hayal Oyunu Kullanın

Çocukların çok sevdiği hayal oyunlarıyla birçok beceri geliştirebilirsiniz. Hayal oyunları aracılığıyla, çocuğunuzla gerçek yaşam durumlarının senaryolarını canlandırın ve tepkilerini gözlemleyin. Peluş oyuncaklar gibi oyuncaklar kullanabilir, onlara çocuğunuzla karakterler ve isimler verebilirsiniz. Gerçek durumları canlandırarak, çocuk oyunu gerçek hayatta karşılaştığı olaylarla bağdaştırmaya başlar ve farklı durumlar için uygun davranışları fark etmeye başlar.

Hayal oyunları, çocuğun gururunu incitmeyecek veya onları kendinden uzaklaştırmayacak şekilde, farklı durumlarda doğru nasıl davranılacağını duyması için saygılı bir yol sunar.

5-Evcil Hayvan Sahibi Olmayı Düşünün

Bir evcil hayvana sahip olmak, çocuklardaki duyarsızlığı gidermede ve empati ruhunu geliştirmede son derece başarılı olduğu kanıtlanmış bir deneyimdir. Savunmasız bir evcil hayvana bakmak ve onun açlık, susuzluk veya sevgi ve ilgi ihtiyacı gibi farklı duygularını gözlemlemek, bir çocuğun hem hayvanlara hem de insanlara karşı empati geliştirmesine yardımcı olur.